YUMURTALIKLARIN UYARILMASI

Kadınlar, doğal aylarında, her ay bir yumurta geliştirip, yumurtlarlar. Tüp bebek tedavisinde amaç çok sayıda folikül-yumurta elde etmektir. Tüp bebeğin basamaklarında kayıplar olabileceği için, yumurtalıkların uyarılması sonrasında ne kadar fazla yumurta toplanırsa, başarı o denli yüksek olmaktadır. Toplanan yumurta sayısının fazlalığı, elde edilen kaliteli embriyo (çoğu zaman blastokist) sayısını arttıracağı için, hem taze transfer sonrası hem de donma çözme sonrası canlı doğum oranını yükseltir.

Taze transfer yapılan olgularda en yüksek canlı doğum 10-15 yumurta toplanması ile elde edilmektedir. Her ne kadar 15’den fazla yumurta elde edilmesi durumunda, kümülatif canlı doğum (taze + donma çözme) oranları da, üst limit olmaksızın, artmaktadır. Bununla birlikte, 15’den fazla yumurta topladığımız olgularda, gerek canlı doğum oranını arttırmak hem de aşırı uyarım sendromundan kaçınmak için, hiç taze transfer yapmayıp, uygun kaliteli tüm embriyoları donduruyoruz.  Böyle bir yaklaşımda, ilk adetle de çözme transferini planlayabiliyoruz.

Toplanan yumurta sayısını belirleyen 2 temel unsur, hastanın yumurtalık rezervi ve de kullanılan yumurtalıkları uyarıcı protokolü ve ilaç dozlarıdır. Yumurtalık rezervini ultrasonografi (antral folikül sayısı) ve de kan AMH seviyeleri ile ≈%80 güvenilirlikle öngörebiliyoruz. Yumurtalık rezervi testleri yanı sıra bayanın genetik yapısı, kilosu (vücut-kitle endeksi), endometriozis varlığı, insülün direnci vs gibi faktörler de yumurtalık cevabını ve toplanan yumurta sayısını etkiler (Şekil 1). Kullanılan ilaç protokolü ve ilaç dozu da toplanan yumurta sayısını belirler; ideal olmayan bir klinik yönetim ile iyi yumurtalık rezervine rağmen yumurta sayısı az olabilir! Bu nedenle tüp bebek merkezlerinin tecrübesi ve dünyadaki gelişmeleri yakinen takip etmesi ve hastalarına uygulaması çok ama çok önemlidir.

Anatolia Tüp Bebek Merkezi’nde kişiye özel tedavi protokolleri kullanılır. “Tek beden herkese uymayacağı” gerçeği tüp bebek hastaları için de geçerlidir. 

Yumurtalıkların Uyarılması

Şekil 1.  Yumurtalık yanıtını ve toplanan yumurta sayısını belirleyen unsurlar.

Yumurtalıkların uyarılması amaçlı kullanılan ilaçlar, Gonal-F, Menogon, Menopur, Merional, Fostimon, Luveris’tir. Bu ilaçların buzdolabında (buzlukta değil, yumurtalık veya raf kısmında +4°C’de) saklanması tercih edilir. Bununla birlikte 25°C ‘nin altında olmak kaydıyla, oda sıcaklığında da uzun süre muhafaza edilebilir.

Adetin 2-4. günü başlangıç ultrasonografisi yapılıp, kan estradiol düzeyi bakıldıktan sonra yumurtalıkları uyarıcı iğnelere başlanır. Size ilaç dozlarınızı tarif eden ilaç karnesi hemşirelerimiz tarafından verilecektir. Ardından belli aralıklar ile, hem ultrasonografi ile gelişen foliküllerin boyutları ölçülerek, hem de kanda estradiol düzeyi belirlenerek takibiniz yapılır.

Olgun yumurta, çoğunlukla, çapı 15mm’nin üzerinde olan foliküllerden elde edilir. Bu nedenle, kullanılan ilaç protokolüne ve yumurtalık yanıtınıza  göre değişmekle birlikte, tercihen 3 veya daha fazla folikül 17mm’nin üzerine ulaştığında çatlatıcı iğne (Ovitrelle, Gonapeptyl ya da Choriomon) uygulanır. Çatlatıcı iğneyi uygulamadaki amaç yumurtaları çatlatmak değil yumurtaların son olgunlaşmasını sağlamaktır. Yumurtalar çatlamadan önce, bunların toplanması gereklidir. Genellikle çatlatıcı iğne saatinden 34-36 saat sonra yumurta toplama işlemi yapılır. Çatlatıcı iğne uygulama saati son derece önemlidir. Size verilen saate tam olarak uymanız şarttır.  İlacın bozulmaması ve etkinliğinin azalmaması için, özellikle yazın sıcak havalarda uzun süre oda sıcaklığında bekletmekten kaçınmak gereklidir.

Yumurtalık uyarma tedavisinde kullanılan ilaçların önemli yan etkileri bulunmamaktadır. En önemli yan etki, rezervi yüksek olan hastalarda, çok yumurta gelişmesine bağlı aşırı uyarım sendromu gelişmesidir. Bu rahatsızlık, gebelik testi planlanan günden (yumurta toplama gününden 14 gün sonra) önce (erken tipi) veya gebelik testi pozitif olan olgularda gebelik testi günü sonrasında (geç tipi) ortaya çıkar. Karın, göğüs boşluğunda sıvı toplanması ile karakterize olup, gürültülü bir klinik seyri vardır; ağır olgularda hayatı bile tehdit edebilmektedir. Günümüzde aşırı uyarım sendromuna en eğilimli olan polikistik over sendromlu hastalarda bile, neredeyse bu risk sıfırlanmaktadır; bu hastalarda kısa (antagonist) protokol, uygun uyarıcı ilaç dozu kullanımı, uygun çatlatıcı iğne (Gonapeptyl) kullanımı ve 15’den fazla yumurta toplandığında hiç taze transfer yapmayıp, tüm embriyoların dondurulması ile bu risk neredeyse sıfırlanmaktadır. Literatürü yakinen takip eden Anatolia Tüp Bebek Merkezi’nde aşırı uyarım sendromu riski, alınan bu tedbirlerle, hiç kalmamıştır. Çok başarılı bir embriyo dondurma programımız da olduğu için, bu yaklaşımla, çok yüksek canlı doğum oranlarını da sunabilmekteyiz.

YUMURTALIKLARIN UYARILMASI
Teşekkür ederiz
Gönderdiğiniz form tarafımıza ulaşmıştır. En kısa sürede sizinle iletişime geçilecektir.
Hata! Formunuz gönderilirken bir hata oluştu.
Soru Sormak İstiyorum
Yorumunuzu Yazınız