Yumurtalık Rezerv Düşüklüğü ve İzlenecek Yol

İnsan vücudundaki çoğu diğer organların aksine, kadınlarda bulunan üreme faaliyetlerinden sorumlu olan yumurtalıkların bir ömür boyunca faaliyet süresi sınırlıdır. Yumurtalıklardaki primordial (öncül) folikül havuzunun zamanla tükenmesiyle ilgili olan yumurtalık yaşlanma süreci, bir kız çocuğunun anne karnındaki fetal sürecinde başlar.

Kadınlarda yaşam boyunca ulaşılan maksimum folikül sayısı, anne karnındaki fetal yaşamın 20–22. haftaları civarında olup yaklaşık 7–8 milyondur. Bu sayı doğumda yaklaşık 1 milyona gerilemektedir. Daha sonra folikül tükenmesi devam eder ve ilk adet görme zamanında toplam 400.000 foliküle kadar düşer, bu azalma 35 yaşından sonra da devam eder.

Mevcut yumurtalık rezervi kavramı, kadınların yumurtalıklarında belirli bir zamanda bulunan toplam oosit (yumurta) sayısını ifade eder.

Bir kadının yumurtalık rezervi (sayısal olarak) iki farklı nedenden olumsuz etkilenebilir;

1) Anne karnında fetal yaşamda var olan foliküler havuzun (sayısal olarak) başta genetik yatkınlıklardan kaynaklı olmak üzere normalden daha az oluşması,

2) Foliküler havuzun daha hızlı tükenmesini neden olan doğum sonrası durumlar (örneğin-geçirilmiş kist ameliyatları, endometriozis, sigara içimi vs).

Yumurtalık rezervi, transvajinal ultrason ile antral folikül sayısı (AFC) ve/veya plazma kanda anti-Müllerian hormon (AMH) düzeyleri ile değerlendirilir. AFC ve AMH düşüklüğü düşük over rezervini işaret eder.

Yumurtalık rezerv düşüklüğü ve de ovulasyon farklı kavramlardır. Bir kadının rezervi düşük olsa bile, düzenli adet görerek ve de düzenli ovulasyon yaparak doğal yolla gebe kalabilir. Diğer taraftan çift bir şekilde tüp bebek tedavisine gider ise, o zaman rezerv çok önem arz eder.

Kişiye özel tedavi ve Ankara’da tüp bebek merkezlerinde uygulanan modern yöntemler ile düşük rezervi olan kadınlarda da tüp bebek ile sağlıklı gebelikler elde edebilmekteyiz.

Normal Yumurta Rezervi Nedir ve AMH Değeri Kaç Olmalı?

Normal yumurta rezervi, üreme çağındaki kadınların normal yumurta sayısını ifade eder. AMH değeri: 1.0 ng/ml altı-düşük; 1.0-2.0 ng/ml-sub-optimal (normal altı); 2.0-4.0 ng/ml-normal; 4.0 ng/ml üstü yüksek olarak değerlendirilir

Yumurta Rezervi Düşüklüğünde Hamile Kalınabilir mi?

Evet. Düşük yumurta rezervi olan kadınlar da hem doğal hem de tüp bebek tedavisi ile hamile kalabilirler. Ancak bu grup hastalarda zaman çok önemli olduğu için doğal yollarla gebeliğin oluşmasını uzun süre beklemek, rezervin daha da azalmasına neden olabilir ve ileri dönemde tedavi ile gebelik şansını da olumsuz etkiler.

Bu nedenle düşük over rezervi saptanan bayanlara, çocuk istemi de mevcut ise, çok da vakit kaybetmeden uzman desteği alması önerilir. Özellikle Ankara’daki tüp bebek merkezlerinde kişiye özel protokoller başarı oranını yükseltir.

Tedavi sürecinde doğru merkezi tercih etmek başarı oranlarını belirgin şekilde etkileyebilir. Konuyla ilgili kapsamlı rehber niteliğindeki En İyi Tüp Bebek Merkezi Seçimi  yazımızı incelemenizi öneririz.

Yumurta Rezerv Düşüklüğünün Bir Tedavisi Var mı?

Günümüz şartlarında düşük over rezervini artıracak bir tedavi yöntemi yoktur. Son zamanlarda sık konuşulan PRP, ekzozom, kök hücre gibi yöntemler işe yaramamaktadır. Ancak mevcut rezerv ile şu hususlara dikkat edilmelidir

• Kişiye özel tüp bebek protokolleri,
• Yumurta dondurma (özellikle henüz evlilik planı olmayan, genç yaşta düşük AMH değeri tespit edilen bayanlarda),
• Sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı desteği.

Ankara’da tüp bebek tedavisi sunan merkezlerde bu yöntemler deneyimli uzmanlar tarafından uygulanmaktadır.

Yumurta Rezerv Düşüklüğünün (AMH) Tüp Bebek Başarısına Etkisi Var mı?

Evet; azalmış yumurta rezervi, tüp bebek tedavisinde elde edilecek yumurta sayısını azalttığı için gebeliğe ulaşma şansını azaltacaktır. Ancak her ne kadar şans bir miktar düşse bile deneyimli doktorlar ve güçlü laboratuvar altyapısı sayesinde, başarıya ulaşmak hala mümkündür.

Özellikle yaşı genç olan ve AMH değeri düşük saptanan kadınlarda başarı şansı, ileri yaş ve AMH düşüklüğü olan kadınlara göre daha yüksektir.

Yumurta Rezerv Düşüklüğünde Ne Zaman Tüp Bebek Tedavisine Başlanmalı?

Önemli olan AMH düşüklüğü saptandığında, ileri dönemde çocuk istemi de varsa zaman kaybetmeden bu konuyla ilgili uzman bir hekime başvurulmalıdır. Uygun da görülürse gerekli tedaviye hemen başlanılmalıdır.

35 yaş üstü kadınlarda yumurta rezervi daha hızlı azaldığı için daha kısa sürede tüp bebek tedavisi ya da bekarsa yumurta dondurma tedavisi önerilir. Ankara’daki uzman tüp bebek merkezleri bu süreçte doğru yönlendirme yapacaklardır.

Yumurta Rezerv Düşüklüğü (AMH) ve Yumurta Kalitesi

Yumurta sayısının az olması, her zaman kalitenin de düşük olduğu anlamına gelmez. Genç yaşta, az sayıda ama kaliteli yumurta ile sağlıklı gebeliğe ulaşma şansı yüksektir. Fakat yaş ilerledikçe, özellikle 35-38 yaş sonrası, yumurta kalitesindeki belirgin azalmanın etkisine bir de rezerv azalması eklenince sağlıklı gebeliğe ulaşma şansı maalesef daha belirgin azalır.

Bu nedenle zaman çok kıymetlidir. Ankara’da ki tüp bebek merkezlerinde kişiye özel tedaviler bu kaliteyi en iyi şekilde değerlendirmeyi hedefler.

Yumurta Rezerv (AMH) Testi Değerlendirmesi?

AMH testinde:

• 4 ng/ml üzeri→ Yüksek
• 2–4 ng/ml → Normal
• 1–2 ng/ml → Suboptimal
• 1 ng/ml’nin altı→ Düşük

Bu test güvenilir tüp bebek merkezlerinde ve laboratuarlarda yapılabilir.

AMH testi süreci, nasıl yapıldığı ve sonuçların nasıl değerlendirildiği hakkında ayrıntılı bilgi için AMH Testi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Yaşa Göre Tahmini AMH Değerleri

Yaş ilerledikçe rezerv hızla azalır, bu yüzden üreme sağlığı uzmanına daha erken zamanda başvurmak kritik önem taşır.

AMH Düşüklüğü Adet Düzensizliği Yapar mı?

AMH değerinin düşük olması tek başına adet düzensizliğine yol açmaz. Birçok kadında AMH düşük olsa bile adetler düzenli devam edebilir. Adet düzeni foliküler büyüme, ovulasyon ve sonrasındaki fizyolojik süreç ile ilgilidir. Rezervin azalması bu fizyolojik sürecin düzenine büyük etki oluşturmaz.

Özellikle ailesel erken menopoz öyküsü olan ya da rutin Kadın Doğum muayenelerinde ultrasonda rezervin azaldığı farkedilen hastaların daha erken zamanda başvurmaları önem taşır.

Bunun dışında adet düzensizliği olan kadınlarda diğer hormon tahlillerinin yapılması önerilebilir (TSH, serbest T4, Prolaktin, E2, FSH, Progesteron gibi). Bazı bayanlarda özellikle menopoza yakın dönemde (perimenopoz), adet döngülerinde kısalma, uzama gibi düzensizlikler gözlemlenebilir. Detaylı değerlendirme için bir tüp bebek uzmanına başvurulmalıdır.

Sonuç: Yumurta Rezerv Düşüklüğünde İzlenecek Yol

Yumurta rezervi düşüklüğü fark edildiğinde, erken değerlendirme ve kişiye özel tüp bebek tedavisi ile gebelik şansı artar. Tecrübeli tüp bebek merkezlerinde yapılan doğru planlama, yumurta dondurma ve kişiye özel tüp bebek tedavi protokolleri sayesinde düşük rezervli hastalarda da başarılı gebelikler elde edilmektedir.