YUMURTALIK TEMBELLİĞİ

Klasik bilgi temelinde kadınlar bir ömür boyu kullanacakları yumurtalar ile doğarlar ve doğduktan sonra yeni yumurta yapmazlar.

Yumurtalık içindeki yumurtaların artan yaşla birlikte azalması normal ve fizyolojik bir süreçtir. Daha önce çocuk sahibi olmuş kadınlarda bile gebe kalabilme 39-40 yaşından itibaren zorlaşır ve 45 yaşından sonra ise neredeyse imkansızıdır. Elbette mucizeler olabilir ancak kayda değer bir şans 45 yaşından itibaren yoktur. Bu nedenle biz Anatolia Tüp Bebek olarak kadın yaşının 45'in üzerinde olduğu olgularda tüp bebek tedavisi önermemekteyiz.

Anatolia Tüp Bebek Merkezi'nin, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından ISO 15189 akreditasyon belgesi ile kalitesi tescillenmiştir. Bu yönüyle Ankara’da TEK, Türkiye’de ise 2 Tüp Bebek Merkezinden biridir. Merkezimizde bu konuda yapılan uygulamaları görmek için Tüp Bebek sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Yumurtalık rezervinin azalması ve dolayısıyla üreme fonksiyonunun kaybı menopoz ile eşdeğer algılanmamalıdır. Kadınlarda üreme ve hormon salgılama fonksiyonlarında 38 yaşından itibaren bir ayrışma başlar. Üreme fonksiyonu bu yaştan itibaren hızla düşerken hormon salgılama fonksiyonu son adetin görüleceği menopoz yaşına kadar devam eder. O halde adet oluyorum neden çocuk sahibi olamam sorusunun cevabı işte bu fizyolojik değişiklikte yatmaktadır.

Ailesinde erken menopoz olan kadınlarda yumurtalık kapasitesi daha erken tükenir. Bu kadınlarda genetik olarak programlanmış olan menopoz yaşından yaklaşık 10 yıl öncesinden üremede güçlükler yaşanabilir. Örneğin 40 yaşında menopoza girecek olan bir kadın 30 yaşından itibaren çocuk sahibi olmakta zorlanmaya başlar.

Yaş ve Genetik Faktörlerden Başka Yumurtalık Kapasitesinin Azalmasına Neden Olan Başka Nedenler de Vardır:

1. Geçirilmiş Yumurtalık Cerrahileri

Yumurtalığın tamamen alınması veya kist ameliyatı yumurta sayısını azaltacağından rezervi azaltır. Özellikle halk arasında çikolata kisti diye bilinen endometriozis kistlerinin alınması o taraftaki yumurtalık kapasitesini azaltabilir. Bu tür cerrahilerin yetkin cerrahlar tarafından ve normal dokulara maksimum saygı gösterilerek yapılması çok önemlidir.

2. Endometriozis

Çikolata kistleri olarak da bilinen bu durumda, cerrahi yapılmasa bile yumurta sayısı, dolayısıyla yumurtalık rezervi azalabilmektedir. Bu konu ile ilgili daha geniş bilgi almak için Endometriozis sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

3. Geçirilmiş Radyoterapi ve Kemoterapiler

Yumurtalık fonksiyonuna toksik olması nedeni ile rezervi azaltır ve hatta bazı olgularda kalıcı menopoza neden olabilirler. Böyle bir tedavi öncesi kadın yaşı ve yumurtalık rezervi, gelişecek yumurtalık hasarının belirleyici unsurlarındandır.

4. Ağır Sigara İçimi

Günde 10’dan fazla sigara içiminde yumurtalık rezervi azalmaktadır.

Yumurtalığın Üreme Fonksiyonunun Azalması Kadınlarda Şu Belirtiler ile Seyreder:

  1. Adet kanamaları birbirine yaklaşır. Daha önceleri 28-30 günde bir adet gören kadınlarda kanamalar 21-27 günde bir olmaya başlar. Bazen 15 gün aralıklarla adet kanamaları olabilir. Kanamanın miktarı genelde değişmez. Kanamam azaldı acaba menopoza mı giriyorum savı genelde doğru değildir. Bazı durumlarda ise yumurtlamanın olmaması veya gecikmesi sonucunda adet kanamaları da gecikebilir.

  2. Tüp bebek ve benzeri tedavilerde yumurtalıkların uyarılması sonucunda gelişen yumurta sayısı az olur. Yüksek doz ilaç uygulaması veya değiştirilen tedavi protokollerine rağmen yumurtalıklar tedaviye dirençlidir ve az sayıda yumurta gelişir. Yumurta sayısının az olması bu tedaviler ile elde edilebilecek gebeliklerin olasılığını, rezervin azalması şiddetinde, azaltmaktadır. Zayıf yumurtalık cevabı tekrarlayıcıdır ve bugün için bilinen herhangi bir tedavisi yoktur.

Kadın yaşı yumurta kalitesi için belirleyicidir. Azalmış yumurtalık rezervi yumurta kalitesini olumsuz etkilemez.

Zayıf Yumurtalık Cevabı Önceden Nasıl Öngörülür? Yumurtalık Rezervi Testleri Nelerdir?

Yumurtalık rezervi düşüklüğü için risk altında olan kadınlarda (endometriozis, geçirilmiş yumurtalık cerrahisi veya ailesinde erken menopoz öyküsü olan), yumurtalık rezervi kanda AMH testi veya ultrasonografide antral folikül sayısı ile değerlendirilir.
Konunun detalarına Yumurtalık Rezervi Testleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

AMH testinin güvenilir olması için çalışma koşulları, dolayısıyla yapıldığı laboratuvar çok önemlidir. AMH testi, adet döngüsünün herhangi bir zamanında, aç/tok olmasına bakılmaksızın yapılabilir.

AMH değeri 1 ng/ml altında ise düşük, 1-2 ng/ml ise alt-normal (sub-optimal), 2-4 ng/ml ise normal, 4 ng/ml üzerinde ise yüksek over rezervi olarak sınıflandırılabilir.

Yumurtalık rezervi düşüklüğü kendiliğinden gebe kalınamayacağı anlamına gelmez. Ancak bu durumda zaman kaybetmemek önemlidir. Çünkü rezerv düşüklüğü varlığında tüp bebek uygulamalarında dahi rezerv azlığı derecesine göre, canlı doğum oranı azalır.

Yumurtalık İçinde Yeni Yumurta Yapımı Sağlanabilir mi?

Kadın yumurtalıkları içinde kök hücrelerin varlığı gösterilmiştir. Kök hücreleri kullanılarak yeni yumurta üretimi ve bu yumurtaların kullanılması ile gebelik elde edilmesine yönelik çalışmalar hayvanlar üzerinde yoğun olarak devam etmektedir. Bu çalışmaların sonuç vermesi ile çok zor bir hasta grubu olan düşük yumurtalık kapasiteli kadınlar için yeni umut kapıları açılması beklenebilir. Her ne kadar günümüzde böyle bir gelişmenin zamansal olarak çok gerisindeyiz.


Puan Ver
3 Kişi. Ortalama puan: 5.00
İlk Yayımlanma Tarihi: 13.04.2021
Güncellenme Tarihi: 30.06.2021
Prof. Dr. HAKAN YARALI
YAZAR
Prof. Dr. HAKAN YARALI

Detaylı Özgeçmiş İçin Tıklayın

Prof. Dr. Hakan Yaralı, 1986 yılında Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra aynı üniversitede Kadın Hastalıkları ve Doğum ihtisası yaptı. Halen, kısmi statüde Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. Yaralı, tüp bebeğin hem klinik hem de laboratuvar kısmında sertifikalı çok nadir hekimlerdendir. 2018 yılında Turkish time tarafından, Dünyada Yankı Uyandıran İlk 100 Türk Hekim arasına seçilmiştir.